στον άγιο Θόδωρο.....


Λειτουργία με τον παπα-Τάσο .

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΖΩΗ

Τώρα που έχω ανάγκη από διακοπές,θυμάμαι.
Θυμάμαι ότι έμαθα να σκύβω για να καλύπτω το κενό του φόβου,να σιωπώ για να μην ακούγονται τα κλάματα.
Θυμάμαι ότι,επειδή δεν είχα τη δύναμη να τα πετάξω όλα στον αέρα, έσκισα ,μεμιάς,όλα μου τα όνειρα κι έφτιαξα όμορφα,μεγάλα ερωτηματικά που κρέμασα στην ντουλάπα μου.
Θυμάμαι ότι όλα τα πρωινά που ετοιμάζομαι για τη δουλειά ,προτού ανέβω το άστοχο μαρτύριο,φωνές πολλές μου φωνάζουν να φύγω .
Θυμάμαι ότι στις χαρούμενες στιγμές μου δεν ήθελα διαλείματα.
Θυμάμαι ότι στις δύσκολες στιγμές μου δεν είχα ανάγκη από διακοπές.
Ήθελα ,μια για πάντα,να πάψει ο πόνος.

Η μόνη δουλειά είναι αυτή που προσφέρει τη ζωή συμπαγή ,μονοκόμματη
Είναι αυτή που δεν σε κάνει να θέλεις να φύγεις.
Είναι αυτή που σου παρέχει και την τροφή και την ξεκούραση.

Σήμερα ,αυτό που καταφέρνει το σύστημα εργασίας,το σύστημα εξόντωσης από την εργασία ,είναι τόσο άρρωστο και αδύνατο,όσο το να αλυσοδένεις το ήλιο,μεσούρανα ,απαγορεύοντάς του να δύει.
Από αυτό το χυδαίο κέρδος φωτός έρχονται η διαστροφή και η διαφθορά,η ασθένεια και η αναπηρία.Η ρυπαρότητα και οι τερατογενέσεις.

Η κοινωνία της παχύσαρκης τσέπης πουλάει θάνατο σε περιτύλιγμα επιβίωσης .Οι πολιτικοί,μπουκωμένοι,στο αιώνιο δείπνο τους,είναι καταδικασμένοι σε σήψη.
Εμείς ,νέοι και ευέλικτοι,έχουμε τους τρόπους για να τραγουδήσουμε με τους φυσικούς ρυθμούς του ήλιου.

Φέτος δεν θα πάω διακοπές .
Θα δουλέψω περισσότερο,για να φτάσω εκεί που είμαι ολόκληρος.
Εκεί που δεν υπάρχει υποταγή,εκεί που δεν υπάρχει βούρδουλας.

Θα δώσω άδεια στον εαυτό μου για να φτιάξει μια ζωή που να αντέχω και να χαίρομαι.Στο μικρό ή μεγάλο ,εφικτό ποσοστό της.

Από φέτος,θα ζω ολόκληρα.
Χωρίς να πρέπει να να φεύγω για να ξεχνώ ,να επιστρέφω για να θυμάμαι.
Δεν θέλω να φεύγω από τη ζωή μου.
Θέλω ζωή συνέχεια
.


Διά βίου .Ακμαίος ,μέχρι να μπω στο χώμα.
Τόσο ακμαίος ,που δεν θα προλαβαίνω να σκέφτομαι πού τελειώνω.
Τόσο καινούριος ,μέχρι την τελευταία ανάσα.
Δημήτρης Δαλδάκης

Η ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΟΥ....


...Η μητέρα μου είναι γλυκιά & τρυφερή & μ' αγαπάει.
θα θελε να 'χε σταματήσει ο χρόνος εκείνη τη στιγμή
που μ' έχει αντίκρυ της & με κοιτάζει.
γνωρίζω εκείνη τη στιγμή καλά ,
μα δεν μπορώ ούτε μπορεί να τήνε σταματήσει.
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ

Αυγουστος 1936 . αποπεράτωση εργασιών ανέγερσης
στην είσοδο ο παπα- Πέππας.


Ιούλιος 2010


ΧΑΡΑΚΙΩΤΙΚΕΣ ΠΙΝΕΛΙΕΣ - 4 ιούλη 2010

μια καρπερή αχλαδιά ..................


Των φρονίμων τα παιδιά ......





οι "βασιλισσες" του χωριού μακαρίζουν τον Παναγιώτη Πριφτάκη


5-στερο μονόκλινο στο Λαμποκάμπι


χαρακιώτικη κάπαρι - στου " σταράκου "


Το τάμα.......


Λαογραφικό Μουσείο μπάρμπα - σταμάτη


στου "καπουρνάρου" τον λινό

ΕΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ

είναι ιστορικά βεβαιωμένο - πως η βία και η εξουσία
πρόδωσαν τα ωραιότερα όνειρα - των επαναστατών
χρόνης Μίσσιος

ΧΑΡΑΚΟΣ ΗΔΙΣΤΑ

αυθεντικά χαρακιώτικα καλτσούνια της κυρά - Λένης

ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΙΣ ΚΑΜΠΙΣΙΕΣ ΑΠΟΜΙΜΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΗ ΜΟΥ




· Μπαμπά όταν συναντώ αστυνομικούς φοβάμαι - δε νιώθω σιγουριά.
(σε μπλόκο ομάδας Ζ της αστυνομίας) .

Η κληρονομιά της γενιάς του Πολυτεχνείου.....

Πανελλήνιες εξετάσεις Μάης 2010
· Μπαμπά όταν τελείωσα τις εξετάσεις (Μαθηματικά κατεύθυνσης) γύρω στις 12 βγαίνω στο προαύλιο συναντώ τις φίλες - τους φίλους και τους ρωτώ πώς έγραψαν.
Οι ματιές μας-οι σκέψεις μας ήταν ολονών διαφορετικές
είχαν ατομικότητα –ανταγωνιστικότητα και στο βάθος ......
ήταν αυτό που ένιωσα πιο οδυνηρό και από τις Πανελλήνιες……..

Το Ψωμί –Παιδεία-Ελευθερία της γενιάς μου - έγινε ο θάνατός σου η ζωή μου.

Δ.Ν.Τ.

άντε σκλάβε - άντε όρνιο
άντε σύμβολο αιώνιο
ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ

ΒΑΡΕΛΙΑ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΕΡΜΙΟΝΗΣ


Βαρέλια στο λιμάνι της ερμιόνης ,αρχές 19ου αιώνα ,δείχνει η εξαίρετη αυτή φωτογραφία.
Με την πρώτη ματιά φαίνεται ότι είναι βαρέλια κρασιού που τα έχουν ξεεφουντώσει και πλύνει στη θάλασσα και τα έχουν ξαναφουντώσει και γεμίσει στη σειρά με θαλασσινό νερό για να στανιάρουν .
Γνώριμη η εικόνα αυτή στο Λιμάνι Ερμιόνης μέχρι και πριν 20-30 χρόνια τέλη Αυγούστου αρχές Σεπτεμβρίου.
Αμ δε!
Ο κόσμος στο λιμάνι είναι ντυμένος χειμωνιάτικα και τα βαρέλια σε ύψος μόλις φτάνουν μέχρι τη μέση των ανθρώπων .
Είναι ξύλινα βαρέλια λαδιού. Αγνότατο παρθένο αγουρέλαιο Κρανιδίου και Ερμιόνης ,έτοιμο να φορτωθεί σε ιστιοφόρο το οποίο θα πάει τα βαρέλια να τα μεταφορτώσει στο πλοίο στον Μπεραία που μάλλον δεν θα τα πάει κατ’ευθεία στην Αμερική αλλά με τη σειρά του θα τα μεταφορτώσει σε κάποιο λιμάνι της Αγγλίας για να φύγουν με μεγαλύτερο φορτηγό για Αμέρικα. Περιζήτητο αυτό το λάδι στους Ιταλούς και Ελληνες μετανάστες.
Για αυτό το σκοπό η εταιρεία Λέκκας και Δρίβας είχε φτιάξει μεγάλες αποθήκες στην Ερμιόνη και μάλιστα το νέο λιμάνι της Ερμιόνης φτιάχτηκε αρχικά για να εξυπηρετήσει αυτή την εξαγωγική δραστηριότητα.
Τρελοί ήταν οι άνθρωποι κι έβαζαν τέτοιες σκοτούρες στα μυαλά τους; Όχι.
Δημιουργικοί ήσαν και με όνειρα. Δεν περίμεναν κανέναν Καλλικράτη να τους σώσει.

( από τον Β.Γκάτσο )

ΜΙΑ ΣΚΕΨΗ



Να μπορούσαν και τη σημασία των λαών να τη μετράνε όχι από το πόσα κεφάλια διαθέτουν για μακέλεμα, όπως συμβαίνει στις μέρες μας, αλλά απ’ το πόση ενέργεια παράγουν, ακόμη και κάτω από τις πιο δυσμενείς και βάναυσες συνθήκες, όπως ο δικός μας λαός στα χρόνια της τουρκοκρατίας, όπου το παραμικρό κεντητό πουκάμισο, το πιο φθηνό βαρκάκι, το πιο ταπεινό εκκλησάκι, το τέμπλο, το κιούπι, το χράμι, όλα τους αποπνέανε μιαν αρχοντιά κατά τι ανώτερη των Λουδοβίκων.

Οδυσσέας Ελύτης

contrast...της 3ης ηλικίας


...το ισχυρό σημείο που είναι η θερμή σύσφιξη των χεριών τους με ότι αυτό συμβολίζει. Ας φανταστούμε τα πρόσωπα των δύο ηλικιωμένων, δεν χρειάζεται να τα δούμε.



...αποτυπώνει εύγλωτα την παθογένεια του μακρόχρονου έγγαμου βίου. Αλλού κοιτάζει η γυναίκα, αλλού ο άνδρας, το βλέμμα και των δύο στεγνό, βλοσυρό, λίγο πριν ή λίγο μετά τον συνήθη καβγά.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ

ΕΟΡΤΗ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ (2010)

Εορτάστηκε και φέτος στο Χάρακα με κατάνυξη ο Αγιος της αγάπης, ο αγαπημένος μαθητής του Ιησού. Ο Εσπερινός έγινε στον κεντρικό ναό του χωριού των Τριών Ιεραρχών.
Τον όρθρο και τη Θεία Λειτουργία στο Ναό του Αγίου ετέλεσαν οι ιερείς : Π. Αναστάσιος, Π. Κυριάκος, Π. Χαράλαμπος και με ψάλτη τον κ. Πλεμένο από τους Μολάους
Το φυσικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ευρίσκεται ο Ναός σε υποβάλλει θρησκευτικά και συναισθηματικά. Οι προσκυνητές από τα γύρω χωριά ήσαν πολλοί.
Από τις Σπέτσες, τηρώντας την παράδοση πολλών ετών παρεβρέθησαν περίπου τριάντα . Παρών και ο Πρόεδρος της Ενώσεως Σπετσιωτών κ.κ. Κουλαλόγλου.
Επίσης ετίμησαν τη γιορτή η Νομαρχιακή Σύμβουλος κα Μπελεγρή ,οι Δήμαρχοι της Μονεμβασίας κ.Νεκτάριος Μαστορόπουλος και Ζάρακα κα Πίτσα Πριφτάκη και ο πάντοτε παρών σε τέτοιες εκδηλώσεις κ.Μοσχοβάκος.
Μετά τη Θεία Λειτουργία προσφέρθηκε από το Σύλλογο το καθιερωμένο μεζεδάκι,τυρί,ψωμί,κρασάκι.
Στη συνέχεια οι προσκυνητές κατέβηκαν στα μαγαζιά του χωριού.Στους εκ Σπετσών προσκυνητές προσφέρθηκε γεύμα από το Σύλλογο με την πρόεδρο κα Χρυσάνθη Ροβάτσου-Γραμμένου.
Το βράδυ ακολούθησε το γλέντι με ζωντανή μουσική στα δύο μαγαζιά της πλατείας.

Και του χρόνου
Θόδωρος Παπαγεωργίου

ΠΕΝΘΗ (Μάιος 2010)

Στις 8-3-2010 πέθανε στην Αθήνα και κηδεύτηκε την επομένη στο χωριό ,παρουσία πολλών συγγενών και φίλων από τα γύρω χωριά ο ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Π.ΠΡΙΦΤΑΚΗΣ ,σε ηλικία 90 ετών.
Υπήρξε ένας Χαρακιώτης με έντονη παρουσία στο χωριό καθ’όλη τη διαδρομή της ζωής του.Ανθρωπος κοινωνικός με ενεργή δράση στο κοινωνικό και στο προσωπικό πεδίο, με γνώμη και άποψη ελεύθερη και με παρησία εκφραζόμενη.
Νυμφευμένος με τη Μαργαρίτα Δούκα από το Λαμπόκαμπο δημιουργησε μια άριστη οικογένεια με τρία άξια παιδιά, τον Παναγιώτη, την Ελένη και τη Πίτσα, ήδη από οκταετίας Δήμαρχο Ζάρακα .
Στο χωριό διετέλεσε πρόεδρος της κοινότητας κατά δύο περιόδους και μέλος της Επιτροπής του Ιδρύματος «Γ.Ν. ΠΕΤΡΟΛΕΚΑ», με αξιόλογη δράση.
Μετανάστευσε και αυτός κάποια στιγμή στην πρωτεύουσα ,όπου και εκεί επέτυχε ως έμπορος.
Τα τελευταία χρόνια περνούσε το μισό χρόνο στο χωριό και τον άλλο στην Αθήνα.

Αιωνία η μνήμη αυτού
Θόδωρος Παπαγεωργίου

ΚΟΙΤΑΖΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΗΣ...


Κοιτάζει τα χέρια της.Πώς έγιναν έτσι;Πού βρέθηκαν τόσες φλέβες ,τόσες ελιές και σημάδια ,τόσες ρυτίδες στα χέρια της;
Εβδομήντα χρόνια τα κουβαλάει μαζί της και ποτέ δε γύρισε να τα κοιτάξει.
Ούτε τότε που ήταν χλωρά ,ούτε που μέστωσαν ,ούτε που μαράθηκαν,ούτε που ξεράθηκαν.
Όλα αυτά τα χρόνια η έγνοια της ήταν αλλού ,όχι στα χέρια της: μην κοπεί,μην καεί ,μην τρυπηθεί ,μην το παρακάνει το βράδυ με τον άντρα της –όποτε τύχαινε ,μια στις τόσες –κι ακούσει πάλι τα λόγια του ,καρφί στην καρδιά της «πού τα ΄μαθες αυτά μω γυναίκα;»
Κοιτάζει τα χέρια σαν να τα βλέπει πρώτη φορά.Ξένα της φαίνονται ,καθώς κάθονται άνεργα πάνω στη μαύρη ποδιά της,σαν προσφυγάκια.
Ετσι της έρχεται να τα χαιδέψει.
Και τι δεν τράβηξαν αυτά τα χεράκια ,στα κρύα και στα λιοπύρια,στη φωτιά,στα νερά,στα χώματα,στα κάτουρα και τα σκατά.
Πέντε χρόνια κατάκοιτη η πεθερά της,αλύχτησε ώσπου να της βγει η ψυχή.
Κοιτάζει πάλι τα χέρια της.Τι θα τα κάνει;Να τα κρύψει κάτω απ΄την ποδιά της να μην τα βλέπει ,να τα χώσει στην περούκα της διπλανής ,που κοιμάται με το κεφάλι γουλί,να τα βάλει στις μάλλινες κάλτσες που τις έφερε ο γιος της μόλις του ΄πε ότι κρυώνει εδώ στο γηροκομείο που την έριξε η μοίρα της;
Τόσα χρόνια δεν γύρισε να τα κοιτάξει και τώρα δεν μπορεί να πάρει τα μάτια της από πάνω τους.Και όταν δεν τα κοιτάει ή κάνει πως δεν τα κοιτάει ,την κοιτάνε αυτά.
Άνεργα χέρια,τι περιμένεις,αφού δεν έχουν δουλειά κάθονται και κοιτάνε.
Δεν είναι που κοιτάνε,άστα να κοιτάνε,είναι που κοιτάνε σαν να θέλουνε κάτι.Ξέρει τι θέλουν : να τα χαιδέψει.
Δεν θα τους κάνει τη χάρη .Ντρέπεται,γριά γυναίκα,να χαιδεύεται στα καλά καθούμενα.
Τα κοιτάζει κλεφτά και βλέπει μια σκουριά από καφέ στο δεξί.
Σηκώνεται και πάει στο μπάνιο,πιάνει το μοσχοσάπουνο και πλένει τα χέρια της.
Τα πλένει,τα ξαναπλένει ,δεν λέει να αφήσει το σαπούνι ,της αρέσει έτσι που γλιστρούν απαλά το ένα μέσα στο άλλο, «κοίτα»,λέει, «που μ’έβαλαν να τα χαιδέψω θέλοντας και μη,τα σκασμένα»και γελάει από μέσα της που δεν τη κοιτάνε τώρα όπως πριν ,χαμένα μέσα στους αφρούς και τα χάδια ,σαν να ΄χουν κλείσει τα μάτια,μην τους πάει σαπούνι και τα πάρουν τα δάκρυα.


Από το βιβλίο "Μικρές και Πολύ Μικρές Ιστορίες ΓΥΝΑΙΚΩΝ" του Μιχάλη Γκανά

ΟΤΑΝ Η ΦΥΣΗ ΕΧΕΙ ΚΕΦΙΑ...


ΚΟΡΗ - ΜΑΝΑ - ΓΙΑΓΙΑ


ΧΑΡΑΚΑΣ !
Πριν 15-20 χρόνια θάτανε και γω μικρό παιδί-παλικαράκι.
Γάμος στο χωριό – στο σπίτι της νύφης γλέντι, χαρά!!
Έξω κει στο Λιακό φρεσκοξυρισμένοι άνδρες, κοστούμια μαύρα, γαμπριάτικα ένα ποτήρι κοκκινέλι και ψιλοκουβέντα .
Ο πατέρας. Μουσκεμένο πουκάμισο,ένα τσιγάρο,μαντίλι στην κολότσεπη κι ένα πεντογάλονο στο χέρι για κέρασμα.
Μέσα στο σπίτι η Μάννα! Γυρίζει σαν σβούρα παντού.
Μέρα γιορτινή–μέρα χαράς η σημερινή. Πρόσωπο ηλιοκαμένο –φόρεμα καινούριο-καλό, ειδικά για αυτή τη μέρα και μες στα μάτια λίγα δάκρυα. Βουβό κλάμα !!
Χαρά –πολλή χαρά ανείπωτη μα κι ένας κόμπος στο λαιμό, ένα βάρος, όμως δε βαριέσαι έτσι είναι η ζωή και τρέχει να τρατάρει μια τσίπα και μαστίχα τους καλεσμένους.
Κι η κόρη, μες στη σάλα στ άσπρα ντύνεται νυφούλα !!
Ματιά φοβισμένη–ύφος απροσδιόριστο χαρά και αγωνία όλα αυτά στο μελαχρινό μουτράκι αποτυπωμένα, είναι δεν είναι 18 χρονών και αύριο θα ‘ναι γυναίκα!!
Γύρω της κοπελιές απ’ το χωριό με σκασμένα ροδοκόκκινα μάγουλα λεν αστεία, κρυφογελάνε, ζηλεύουν, καμαρώνουν.
Η γιαγιά μορφή ξερακιανή κάθεται κει στο μπαούλο στην ακρούλα κάτω από τη νυφική της φωτογραφία που είναι ψηλά κρεμασμένη στην γωνία του τοίχου με ένα σπάγκο, κοιτά την εγγονούλα της –την καμαρώνει, κάνει ευχές πιάνοντας τα άσπρα μαλλιά της και σταυροκοπιέται.
Η μάνα κάθε τόσο στέκεται στην πόρτα, ρίχνει μια ματιά στην κόρη και…ο γάμος της–η γέννα, τα ξενύχτια-ένα πιάτο λιγότερο αύριο στο τραπέζι. εικόνες, όλες από μια τσιμπιά μέσα της.
Ατμόσφαιρα Μαγική ! Ονειρική! Αγαπιούνται ζωές παλιές και τωρινές !
Λίγο μυαλό -πολλή καρδιά ! Κι η γυναίκα ηρωίδα ανώνυμη –Κύκλος ζωής !
Κόρη-μάνα –γιαγιά!
Έξω φασαρία – κουτσομπολιό - ιστορίες. Το κρασί λύνει τη γλώσσα. Αφιλτρο τσιγάρο –πουκάμισα έξω από τα παντελόνια –λαδιές και ξάφνου …
-«Έρχονται! έρχονται!» φωνάζει κάποιος. Το βιολί του νιόνιου και το λαούτο ακούγονται τώρα καθαρά .Κουστωδία το συμπεθεριό.
ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΝ ΤΗ ΝΥΦΗ
Αθήνα. Μάρτιος 1988.Ανηφορίζω την Πανεπιστημίου. Ένα ζευγαράκι στο Πάρκο στόμα με στόμα. Ο εφημεριδοπώλης διαλαλεί : «Έκτακτο παράρτημα !!
- άγριο έγκλημα στον Πειραιά. Τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε (τον απατούσε) δεν άκουσα καλά.
Στον τοίχο μιας τράπεζας γράφει «8 Μαρτίου Η ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ»
Στο ανθοπωλείο της γωνίας χρυσές δουλειές. Πλησιάζω.
Ξάφνου το μυαλό 20 χρόνια πίσω.
- Η Νυφούλα φοβισμένη λίγο πριν γίνει γυναίκα.
- Η μάνα ηρωίδα ζωής ανώνυμη, βουβό κλάμα ,η αυριανή απουσία μια χαρά ανείπωτη μα και ένας κόμπος στο λαιμό!
-Η γιαγιά στο μπαούλο πιάνει τα άσπρα μαλλιά.
ΜΠΑΙΝΩ ΜΕΣΑ.
«Τρεις ανθοδέσμες παρακαλώ».
Τρεις έχω στο σπίτι .Μάνα –γυναίκα και κόρη 3 χρονών
-Η μάνα με φίλησε –δάκρυσε.
-Η γυναίκα ζήτησε περισσότερη αγάπη.
-Και η κόρη πετώντας τα λουλούδια στο τραπέζι τσαχπίνικα μου είπε :
«Μπαμπά εγώ όταν μεγαλώσω θα γίνω νύφη και κομμώτρια».

Κύκλος ζωής
Κόρη –μάνα-γιαγιά
Γυναίκες όλου του κόσμου
Χρόνια σας πολλά.


σπυρος πετρολεκας
λυχνάρι τεύχος 4 (Μάρτιος 1988)

ΘΕΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΛΟΧΕΡΑ


ετούτο το τοπίο - είναι σκληρό σαν τη σιωπή
κρύβει στον κόρφο του - τα πυρωμένα του λιθάρια
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

Φωτογραφία : Χρήστος Παναγιωτόπουλος

AIDS

40.000.000 άνθρωποι ζούν σήμερα με τον ιό
14.000.000 χρειάζονται άμεσα θεραπεία
4.000.000 μόνο έχουν πρόσβαση σε αυτήν

ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ

Δ.Ν.Τ.

Η μόνιμη δίψα για αιωνιότητα μετατράπηκε σε φαγοπότι 35 ετών χωρίς να γνωρίζουμε ότι υπάρχει συνέχεια. Νομίζαμε ότι δεν υπάρχει συνέχεια.
Και όταν νομίζεις ότι δεν υπάρχει μετά, απολαμβάνεις το τώρα άνευ ορίων και όρων.
Αυτό παίχτηκε και αυτό καλούμαστε λογικά να πληρώσουμε.

στέλιος ράμφος (FAQ)

γκραφιτι στις εργατικές κατοικίες Ν. Κόσμου Αθήνας (04-05-2010)

Περί ψυχαγωγίας...

Η ψυχαγωγία ως λέξη, σημαίνει αγωγή της ψυχής. Μια αγωγή που συντελείται με τη διασκέδαση, δηλαδή το σκόρπισμα της στενοχώριας, της λύσης, της πλήξης και της ανίας, που προκαλούνται από τις ατυχίες και τη ρουτίνα της ζωής. Η διασκέδαση είναι αναγκαία για την ψυχή όσο και η τροφή για το σώμα. Η κοινωνική εξέλιξη καθόρισε από την πολύ παλιά εποχή διαφορετικό τρόπο διασκέδασης ανάμεσα στα κοινωνικά στρώματα. Αλλιώτικα ψυχαγωγούνταν τα ανώτερα και αλλιώτικα τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα.

Σήμερα όμως, όταν μιλάμε για πλατιά λαικά στρώματα, έχουμε να κάνουμε με έναν όρο κοινωνιολογικά απροσδιόριστο. Σε μια κοινωνία μάλιστα αναπτυσσόμενη, άρα και μεταβαλλόμενη, γίνεται ακόμη δυσκολότερη η συγκεκριμενοποίηση του όρου. Για τα τωρινά δεδομένα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι με τον όρο αυτό υποννοούνται η εργατική, η αγροτική τάξη, ο υπαλληλικός κόσμος των κατώτερων βαθμίδων κι ένα μεγάλο μέρος της μικροαστικής τάξης, που πρόσφατα επικρατησε να λέγονται μικρομεσαίοι.

Ακριβώς λόγω της ρευστότητας των κοινωνικών μας σχηματισμών, δεν υπάρχουν μέσα ψυχαγωγίας, όπως συνέβαινε παλιά με τους οργανοπαίχτες στα χωριά ή με τα συγκροτήματα μπουζουκιών στις λαικές συνοικίες μετά τη μικρασιατική καταστροφή ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950. Σήμερα τα συγκροτήματα δημοτικών χορών και τραγουδιών αποτελούν μια τουριστική ατραξιόν, που προσφέρει στον ξένο κατεψυγμένα δείγματα του μουσικού και χορευτικού φολκλόρ. Οπωσδήποτε δεν είναι μέσο ψυχαγωγίας της μεγάλης μάζας του λαού.

Εκείνο που αξίζει να παρατηρήσουμε είναι πως λίγο πριν και κυρίως μετά το 1960 παρατηρείται μια ομοιοποίηση στα μέσα ψυχαγωγίας, έτσι που να μην ξεχωρίζει ο τρόπος διασκέδασης των αστών από τη διασκέδαση των λαικών στρωμάτων. Σ’αυτό συντέλεσε η κοινωνική άνοδος πολλών ανθρώπων, που απέκτησαν χρήματα αλλά διατήρησαν, σε ό,τι αφορά στη διασκέδαση, τα λαϊκά τους γούστα ή καλύτερα μια νοοτροπία λούμπεν. Από την άλλη το ραδιόφωνο, ο κινηματογράφος, η τηλεόραση και το ποδοσφαιρο, σαν μαζικά μέσα ψυχαγωγίας, λειτούργησαν ισοπεδωτικά πάνω στις ψυχαγωγικές προτιμήσεων των νεοελλήνων.
Η μεταβολή άρχισε πρώτα από τα λεγόμενα λαϊκά κέντρα, που είχαν συγκροτήματα μπουζουκιών. Στα κέντρα αυτά μπορούσες να διασκεδάσεις πληρωνοντας μεγάλα ποσά, γλεντώντας δήθεν λαϊκά. Ετσι σιγά-σιγά έγιναν χώροι μάταιης επίδειξης των ανθρώπων του εύκολου πλούτου. Με τη νοθευμένη αυτή λαϊκότητα, πολλά από αυτά εξακολουθούν να λειτουργούν στις μέρες μας. Στην επαρχία, λόγω της έντονης αστικοποίησης του αγροτικού πληθυσμού και από μια τάση μίμησης του αθηναικού ξενυχτιού, άρχισε τα τελευταία χρόνια να παρουσιάζεται ένας νέος τύπος νυχτερινού κέντρου, που απεργάζεται τη νόθευση της λαϊκής μουσικής παράδοσης και τον εκχυδαισμό κάθε έννοιας διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Σκοποί και ρυθμοί αναπαράγουν την ατμόσφαιρα της Ανατολής, κάτι που προωθεί περισσότερο τη διάδοση του χασίς και των λοιπών ναρκωτικών.

Κι όμως, λίγα χρόνια πρωτύτερα υπήρχε δυνατότητα για καλύτερη κι ουσιαστικότερη ψυχαγωγία. Για ένα μεγάλο διάστημα, χάρη στην εμφάνιση του Μάνου Χατζιδάκη και του Μίκη Θεοδωράκη, ένα μεγάλο μέρος του λαού κι ιδιαίτερα η νεολαία, ψυχαγωγήθηκε με όμορφους σκοπούς, που είχαν μέσα τους κάτι από την ομορφιά του παλιού δημοτικού, του πρόσφατου λαϊκού τραγουδιού, της καντάδας και του βυζαντινού μέλους.

Στη διάρκεια της εφτάχρονης δικτατορίας κυριάρχησε σαν μέσο ψυχαγωγίας των πλατιών λαικών στρωμάτων το ποδόσφαιρο. Ο λαός μας, ευνουχισμένος πολιτικά, συζητούσε ποδοσφαιρικά. Τα χρώματα εκφράζανε όχι πολιτική αλλά ποδοσφαιρική ιδεολογία. Και οι πολιτικοί καημοί έγιναν ποδοσφαιρικοί. Στα γήπεδα η Ελλάδα αναστενάζει τραγουδούσε ο Σαββόπουλος. Οι προβληματισμένοι νέοι βρήκανε καταφύγιο στις μπουάτ.
Εκεί άνθησε ένα άλλο είδος τραγουδιού και ψυχαγωγίας. Τραγούδια με κάποιο μήνυμα. Έτσι γεννήθηκε το πολιτικό τραγούδι, που φούντωσε ιδιαίτερα μετά τη μεταπολιτευση.

Αλλά η κατάχρηση έφερε τη γρήγορη εξάτμιση. Και προέκυξε η «ντίσκο». Οι λεγόμενες ντισκοτέκ έφραζαν το πνεύμα και έλκυαν τις προτιμήσεις της νεολαίας τη δεκαετία του 1980. Οπωσδήποτε όμως ήταν μια μουσική κι ένας τρόπος διασκέδασης που αναπαρήγαγε ξένα πρότυπα, όχι πάντα με αγαθό αποτέλεσμα. Υπήρχαν βέβαια και οι λαϊκές συναυλίες διαφορων συνθετών, αλλά οι συναυλίες αυτές είχαν έναν περιοδικό χαρακτήρα και τις περισσότερες φορές, εκτός από τη λογική του κέρδους, υπηρετούσαν κάποια πολιτική ή καλύτερα κομματική σκοπιμότητα. Οπωσδήποτε, δεν ήταν μέσο ικανό να καλύψει τις ψυχαγωγικές ανάγκες του λαού μας.

Παλιότερα ένα μέσο πλατιάς ψυχαγωγίας ήταν ο κινηματογράφος. Το λαϊκό σινεμά όμως υποκατεστησε η τηλεόραση. Η τηλεόραση όμως προσφέρει μια ψυχαγωγία κονσέρβας. Ορισμένα βέβαια παραδοσιακά κέντρα ψυχαγωγίας διατηρούνται, όπως για παράδειγμα το καφενείο, που όμως παραμένει προνόμιο των ανδρών.
Ένα όμως στοιχείο της καφενειακής ψυχαγωγίας έχει μεταφερθεί μέσα στην ελληνική κοινωνία. Πρόκειται για την χαρτοπαιξία, που αυτή την στιγμή διεκδικεί τα πρωτεία ανάμεσα στις ψυχαγωγικές προτιμήσεις των περισσοτέρων Ελλήνων. Αυτή η αρνητική ψυχαγωγία έχει εκτοπίσει από τα σπίτια μας την ουσιαστική ψυχαγωγία, που μας χάριζε η συζήτηση, το ομαδικό τραγούδι, το ελληνικό γλέντι, τελος πάντων. Από τα όσα γράψαμε παραπάνω, φαίνεται πως ελάχιστα περιθώρια ουσιαστικής διασκέδασης υπάρχουν στον τόπο μας. Κι εξάλλου τα μέσα που αναφέρουν κάθε άλλο παρά πραγματική ψυχαγωγία και μόρφωση προσφέρουν.
Κι όμως δε λείπουν ούτε η καλή μουσική, ούτε το καλό θέατρο, ούτε ο καλός κινηματογράφος, ούτε οι εκθεσεις ζωγραφικής, ούτε οι χώροι άθλησης, ούτε τα μουσεία, ούτε τα βιβλία. Δυστυχώς αυτά είναι αγαθά που τα απολαμβάνουν λίγοι εκλεκτοί εραστές της ποιότητας.
Ο σημερινός Ελληνας λοιπόν δεν ψυχαγωγείται, δε διασκεδάζει. Απλώς καμιά φορά αγοράζει διασκέδαση. Εγινε και η ψυχαγωγία ένα καταναλωτικό προιόν. Συμμετέχει σ’ αυτή παθητικά κι έτσι δε συντελείται η αναζωογόνηση και αναμόρφωση ης ψυχής. Και για αυτό συχνά η ελληνική διασκέδαση αντί για χαρά γεννάει θλίψη.
Είναι μια δυσάρεστη διαπίστωση ότι τα πλατιά στρώματα του ελληνικού υποσιτίζονται πνευματικά και μοιραία ψυχαγωγούνται σύμφωνα με τα καταναλωτικά πρότυπα του καιρού μας. Είναι μια μικρή εποχή με μικρές απολαύσεις.
γράφει ο Σαράντος Καργάκος

"Αριστοκρατίκ"... με λίγα οξέα


Λογότυπο του ελληνικού λαδιού που προωθούσε
στην Αμερική η εταιρεία "Λέκας & Δρίβας"

Ο επάρχιώτης

Ο πατριώτης μας ο κυρ-Στάθης, με τις μικρές του οικονομίες που τις απέκτησε στο χωριό σύμφωνα με το ρητό «κουκί το κουκί γεμίζει το σακί», ξεμυαλίστηκε από τον πρωτευουσιάνο ξάδελφό του. Κάθε λίγο και γράμμα.
"Ξάδελφε έλα στην Αθήνα να ζήσεις με άνεση, ετούτη τη ζωή καημένε τη ζηλεύουνε και οι καλόγεροι και οι ασκητές ακόμα."Στις μεγαλες στιγμές βαδίζουνε χωρίς δειλία και επιφυλάξεις, αποφασισμένοι για την κατάκτηση της νίκης. Με μια τέτοια διαίσθηση επροχώρησε στις σκέψεις του ο κυρ Στάθης και περήφανος για την απόφασή του διέδοσε στις γειτονιές πώς θα πάει στην Αθήνα.
"Απερίμεντο πράμα κι αυτό. Στο καλό να πας κυρ-Στάθη, λάδι να είναι ο δρόμος σου και σε πέτρα να μην σκοντάφτει τάχνάρι σου."
Την Πέμπτη το μεσημέρι ακριβώς την ώρα που άραξε το παποράκι στο μόλο ανταμώσανε κι αγκαλιαστήκανε τα δυο αγαπημένα ξαδέλφια, ο κυρ-Σταθης από την επαρχία και ο Γιάνγκος ο πρωτευουσιάνος. Από την πρώτη στιγμή άρχισε τα παράπονά του ο πατριώτης μας.
"Δεν είχα ματαπατήσει σε παπόρι, αν κρατούσε περισσότερο το ταξίδι δε θα έβγαινα ζωντανός. Ανοιγε μωρέ ξάδερφε κατι λαγούμια η θάλασσα σαν τις ρεματιές που είναι στα βουνά μας και μούγκριζε σαν να ήτανε κοπάδια λύκοι. Αφήνω τη γλίδα και τη βρώμα και τη μπόχα του καπνού, κι έπειτα τις αναγούλες και τις ζαλάδες που μου φαινότανε σαν να είχανε μπηχτεί εκεί μέσα στο μυαλό μου οι τροκάνες και τα κουδούνια των γιδιών μας."
Επειτα ανασήκωσε το κεφάλι του κατά τον ουρανό ,εστήριξε σαν καπάκι το παλαμηστό κούτελό του, αγνάντεψε τον ήλιο κι είπε:
"Θα είναι μεσημέρι τώρα, ο ήλιος είναι επάνω στο κεφάλι μας, αλήθεια ξάδερφε κατά πούθε πέφτουν εδώ τα απόσκια;"
Εμπήκανε στο πρώτο μαγέρικο, ο Γιάνγκος παραγγέλνει κι ο κυρ-Στάθης καμαρώνει για την υποστήριξη.
"Φάε μια σούπα ξάδερφε που είσαι από ταξίδι"
Και αρχίζει ο κυρ-Στάθης τη μάχη με τη σούπα. Βουτιές κάθετες και λοξές στην αχνιστή σούπα, συμπλοκές θορυβώδεις πιάτου με κουτάλι, βογγητά του κουταλιού από τις δαγκωματιές που κάνουνε οι πεινασμένες μασέλες, γαργάρες και ξαναμασήματα του ζεματιστού νερού.
Σκουπίζει τον ιδρώτα και εξακολουθεί σταθερός στην κατάκτηση της νίκης.
Οι γύρω παρέες στραβοκυτάζουν και διασκεδάζουν, τα γκαρσόνια ανυπομονούν πότε θα τελειώσει αυτή η μάχη και ο Γιάνγκος κατακόκκινος αναστέναξε σαν να ήθελε να απολογηθεί. Ρουφάει η επαρχία σκανδαλωδώς την ηδονή της Αθήνας.
"Δε σε ρώτησα αλήθεια ξάδερφε Γιάγκο, δεν έχουνε εδώ ξύλινα χουλαρια;"
Προχωράνε στους μεγαάλους δρόμους της Αθήνας. Είναι η ώρα της μεγάλης κυκλοφορίας και των ζωηρών κινήσεων. Από δω κλάξον, τρουμπέτες, ροκάνες και από κει ξελαρυγγίσματα πωλητών, αυτοκίνητα γρήγορα και τραμ παραφορτωμένα γκρινιάζουν απάνω στα σίδερα. Από δω σπρώχνουν βιαστικοί διαβάτες και παραπέρα μπουλούκια βουβά σου φράζουν το δρόμο. Σειρήνες σου τριβελίζουν τα αυτιά και καυγάδες και χάχανα και τρακαρίσματα σου λολωνουν το μυαλό. Ο κυρ-Στάθης εσάλεβε στο πεζοδρόμιο σαν μπακοκάς σε ξερόστερνα.

"Α! Ξάδελφε στο χωριό μονάχα οι μύγες κανουν και εγώ να σου ειπώ την αλήθεια περίμενα πως θα τις είχατε ψοφήσει εδώ επάνου, αλλά εδώ είναι οι λύκοι, εδώ είναι τα αστροπελέκια και τα λογής λογιώ ουρλιαχτά."

"Να, να, για ιδές" και του εδειξε ο Γιάγκος μια παρέα από θηλυκά. Γι' αυτό αγαπάνε την Αθήνα, τορνευτά κορμιά και λαχταριστά γέλια. "Ε, τι λες ξέδερφε;"
"Α! όχι δεν μπορώ να ξεχάσω τους αλατζάδες. Κακομοίρα Μαριώ να μη σε φάει το χώμα. Δε βαστώ εδώ πάνω, γρήγορα θα 'ρθω να καμαρώσω την ποδιά σου και το θράμπαλο το χοντρό που γαρνίζει το αλατζαδενιο σου… ρούχο!"


Η αλήθεια είναι πως ο Γιάγκος επάσχισε σαν καλός συγγενής να διασκεδάσει τον ξάδερφό του, δεν μπόρεσε όμως να καταφέρει να του γεμισει το μάτι μια φορά. Μια βραδιά που φύγανε από ένα οικογενειακό χορό έλεγε στο δρόμο ο κυρ Στάθης.
"Μου λες Αθήνα και πάλι Αθήνα. Πρωτη φορά βλέπω χωριό να μην ξέρουνε το συρτό, να μη σφυράνε και να μη χουγιάζουνε όταν χορεύουνε, κι έπειτα γίνεται γλέντι χωρίς αμανέ και κλέφτικο; Ο Παπάς μας ρίχνει κάνονα, όταν χορεύουμε χωρίς μαντίλι, και μας λέει πως και στο χορό πρεπει να φροντίζουμε για την ψυχή μας."

Επειτα από λίγες μέρες αφήνει μια σημείωση στον ξάδελφο το Γιαγκο και μπαρκάρει για το χωριό:
«Αγαπητέ ξάδερφε, εδώ στο λιμάνι βρήκα ένα πατριώτη μου. Μόλις τον είδα μου έλαμψε ο κόσμος. Φεύγουμε μαζί σήμερα για το χωριό, αν θέλεις μου στελνεις το ταγάρι με τα ρούχα. Από δω και πέρα δε με νοιάζει καθόλου η Αθήνα. Και κακό αν πάθει θα με στενοχωρήσει τόσο, όσο αν μάθω πως τσακίσανε του ψύλλους όλου του κόσμου!»
"Άγκάθης"
(ψευδώνυμο του Παναγιώτη Θ. Γεωργακόπουλου)
Φωνή του Ζάρακος, 5-2-1938

Εκδηλώσεις Συλλόγου

Η ΠΙΤΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

Στις 17 Γενάρη πραγματοποιήθηκε η Γενική συνέλευση του συλλόγου Χαρακιωτών στην αίθουσα Ιδρύματος ΠΕΤΡΟΛΕΚΑ στον Πειραιά. Έγινε και το κόψιμο της Πρωτοχρονιάτικης πίτας. Η προσέλευση ήταν αρκετά μεγάλη.
Ανταλλάχθησαν ευχές για το καλό του χρόνου. Το φλουρί της πίτας που αντιστοιχούσε σε 2 εισιτήρια για τον χορό έπεσε στον συγχωριανό μας Σωτήρη Παπαγεωργίου. Η γενική συνέλευση ενέκρινε την πρόταση του συμβουλίου για τροποποίηση ορισμένων άρθρων του καταστατικού κυρίως αυτών που αναφέρονται στην ηλικία συμμετοχής στο διοικητικό συμβούλιο (από 21 σε 18).
Επίσης ενέκρινε τα πεπραγμένα και την Οικονομική διαχείριση όπως αναφέρθησαν λεπτομερώς.
Ακόμη ανακοινώθηκαν η Παραίτηση του Παναγιώτη Ι. Χελιώτη (μέλος διοικητικού συμβουλίου) και η αντικατάστασή του από τον 1ο αναπληρωματικό Δημήτριο Μπακαούκα.(γαμπρό του Σωτήρη Γκιουζέλη).

ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ


Στις 7 Φεβρουαρίου το μεσημέρι πραγματοποιήθηκε ο αποκριάτικος χορός στο κέντρο "mparmpa-Lazaros" με 5-μελή ορχήστρα και εκλεκτό φαγητό. H προσέλευση των Χαρακιωτών ήταν αρκετά ικανοποιητική. Διενεργήθη και λαχειοφόρος αγορά με πολλά δώρα (προσφορά των καταστημάτων Δούκα, Σωτήρη Παπαγεωργίου και της κόρας του Ιφιγένειας Μασσαβέτα).


ΕΚΔΡΟΜΗ 3 ΙΕΡΑΡΧΩΝ


Στις 29-1 ο Σύλλογος πραγματοποίησε τριήμερη προσκυνηματική εκδρομή στο χωριό, όπως έχει καθιερωθεί προ πολλών ετών για την εορτή των 3 Ιεραρχών, πολιούχου του χωριού, όπου έλαβαν χώρα θρησκευτικές εκδηλώσεις (Εσπερινός, Θεία Λειτουργία με πλειάδα ιερέων) και τα καθιερωμένα γλέντια (ζωντανή μουσική στα δύο μαγαζιά). Η εκδρομή επιδοτήθηκε από το Ίδρυμα Πετρολέκα.


ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

Κυκλοφόρησε το νέο ημερολόγιο του Συλλόγου, με φωτογραφίες από τοπία του χωριού.







Κοινωνικά - Χειμώνας 2009-'10

ΓΑΜΟΙ

Το Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2010 στις 7.00 μ.μ. στον ιερό ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Μεταμόρφωση Αττικής ο Κωσταντίνος Τσαλαμιδάς (γιος της Διαμάντως του Κοτσιφιφλή) ενυμφεύθη την εκλεκτή νέα Κυριακή Κονταράτου.

Στις 26 Δεκεμβρίου ο Γιώργος Χελιώτης (γιος του Μάκη του Γιανλάζαρου) ενυμφεύθη τη Γκόλφω, νηπιαγωγό από το Αγρίνιο.

Να ζήσουν.
ΜΝΗΜΟΣΥΝΑ
Στις 24 Ιανουαρίου 2010 στον ιερό ναό Ταξιαρχών Κορυδαλλού έγινε το μνημόσυνο (2 χρόνια) του Ιωάννου Χελιώτη (Γιανλάζαρου).

Αιωνία του η μνήμη.
ΘΑΝΑΤΟΙ

Στις 22-11-2009 πέθανε στον Πειραιά ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΕΤΡΟΛΕΚΑΣ σε ηλικία 83 ετών. Ήτανε ένα από τα 9 παιδιά του μπαρμπα-Γιάννη Ρούμελη.
Έφυγε νέος από το χωριό και μαζί με τα αδέλφια του αρχικώς και αργότερα μόνος του ασχολήθηκε με το εμπόριο και απέκτησε μια καλή περιουσία. Παντρεύεται τη Μαργαρίτα Μανίκη από τον Λαμπόκαμπο και αποκτούν 2 αγόρια που είναι αποκατεστημένα στον Πειραιά.

Αιωνία του η μνήμη.

γράφει ο Θεόδωρος Παπαγεωργίου

Αποανάπτυξη τώρα!!

Καμιά φορά, αντί να κυνηγάς την ευτυχία, ίσως είναι καλύτερα να σταματάς και να την περιμένεις. Προς μια διαδικασία γενικευμένης ελάττωσης της παραγωγής και της κατανάλωσης.

Η λύση στην οικονομική κρίση την οποία αντιμετωπίζει η χώρα μας δεν είναι η τόνωση της οικονομίας για την εκ νέου ανάπτυξη, αλλά η εθελούσια από-ανάπτυξη.

Ο όρος από-ανάπτυξη προτάθηκε τη δεκαετία του 1970 από το φυσικό-οικονομολόγο Νicholas Goergescu–Roegen και έγινε δημοφιλής στις μέρες μας από το Γάλλο ακαδημαικό Serge Latouche. Η από-ανάπτυξη είναι μια διαδικασία γενικευμένης ελάττωσης της παραγωγής και της κατανάλωσης, «απο-χρηματικοποίησης» των ανθρώπινων σχέσεων, και επανίδρυσης της κοινωνίας στη βάση της απλότητας, της συντροφικότητας και του διαλόγου.

Η διαρκής οικονομική ανάπυξη δεν είναι εφικτή σε έναν πλανήτη με φυσικά όρια. Το φτηνό πετρέλαιο και τα μέταλλα στα οποία βασίστηκε η βιομηχανική ανάπτυξη τελειώνουν. Δεν υπάρχει άλλη γη να χτίσουμε κι ό,τι δρόμο ήταν να ασφαλτώσουμε τον ασφαλτώσαμε. Τα αμάξια και τα εργοστάσια που παράγουν τα προιόντα που καταναλώνουμε καταστρέφουν το κλίμα. Το κόστος από τα ακραία καιρικά φανόμενα είναι ήδη δυσβάσταχτο. Η χρηματοπιστωτική φούσκα, η οποία μας επέτρεψε μέσα από πολύπλοκα επενδυτικά «προιόντα»να δανειστούμε από το μέλλον για να διατηρήσουμε τους απαραίτητους, πλην αφύσικους ρυθμούς ανάπτυξης, έσπασε. Είμαστε στο μέλλον και καλούμαστε να πληρώσουμε τα χρωστούμενα του παρελθόντος. Ακόμα κι αν η παγκόσμια οικονομία ανακάμψει, το μόνο που θα κάνει θα είναι να επιταχύνει την πορεία προς την κλιματική και κοινωνική καταστροφή.

Η οικονομική ανάπτυξη δεν μας κάνει καν πιο χαρούμενους. Στην ανταγωνιστική κοινωνία της αγοράς η επιτυχία δεν μετράται από το αν έχεις αυτά που επιθυμείς, αλλά από το αν έχεις περισσότερα από το διπλανό σου. Όσο και να μεγαλώνει η οικονομία, όσο και να πλουτίζεις, πάντα θα υπάρχει κάποιος πιο πλούσιος δίπλα σου. Οι μελέτες των ψυχολόγων δείχνουν αυτό που ο απλός κόσμος ξέρει από καιρό: τα πλούτη δεν φέρνουν την ευτυχία. Πέρα από ένα ελάχιστο εισόδημα το οποίο είναι απαραίτητο για την ικανοποίηση βασικών αναγκών στέγης και ασφάλειας, τα παραπάνω χρήματα και η παραπάνω κατανάλωση είναι δώρα άδωρα. Ο μέσος Έλληνας είναι σήμερα τέσσερις φορές πιο πλούσιος από το 1980. Είναι έστω και λίγο πιο ευτυχισμένος;

Μια φορά κι έναν καιρό, εμείς οι Έλληνες περηφανευόμασταν για τη φιλοξενία μας. Στη δουλειά δεν ζητούσαμε χρήματα από τους γνωστούς μας και στο φαγητό τσακωνόμασταν ποιος θα πληρώσει. Ήμασταν ικανοποιημένοι με τα λίγα. Τον ήλιο, τη θάλασσα, τον μεσημεριανό μας ύπνο, τη συζήτηση με την παρέα και τους κολλητούς μας, το κυριακάτικο τραπέζι, το καλοκαίρι στο χωριό ή το νησί. Δεν συσσωρεύαμε. Ό,τι είχαμε το ξοδεύαμε σε ένα γλέντι με τους φίλους μας.

Πόσο μακρινά μοιάζουν όλα αυτά... Πειστήκαμε ότι ήμασταν «υπανάπτυκτοι» και πως η ευτυχία ήταν στα λεφτά. Η φιλοξενία έγινε «rooms to let», οι παραλίες γέμισαν ξαπλώστρες και φουσκωτά, κτίσαμε και την τελευταία πιθαμή γης και δάσους. Η παρέα αντικαταστάθηκε από την ιδιωτική τηλεόραση, και η σιέστα από τα βάλιουμ.

Φοβόμασταν ότι θα γίνουμε ο τόπος παραθερισμού της υπόλοιπης Ευρώπης. Τώρα φοβόμαστε μήπως και πάψουμε να είμαστε. Η συντροφικότητα έδωσε τη θέση της στην ιδιωτικότητα και τον άκρατο εγωισμό, η ανθρώπινη επαφή και το κέρασμα στην συναλλαγή και την εκμετάλλευση. Ο εύκολος πλουτισμός αντικατέστησε τη συνεπή εργασία. Από το μέτρο του Αριστοτέλη και την συντροφικότητα και τη δοτικότητα του Ζορμπά, φτάσαμε στους ψευτογραβατωμένους της Σοφοκλέους, εμπόρους μετοχών μιας οικονομίας που δεν παράγει τίποτα. Όσοι αισθανόμασταν ότι κατι δεν πάει καλά, ήμασταν απαισιόδοξοι και οπισθοδρομικοί, δεν βλέπαμε την ανάγκη του «εκσυγχρονισμού». Ο κουρέας της Σίφνου έπρεπε να γίνει σύγχρονο κομμωτήριο, και το καφενείο της Αμοργού μπαράκι. Η φυσική ροή της ιστορίας. Έλα όμως που ήταν αφύσικη!

Η φούσκα έσπασε και το ψέμα τελείωσε. Μπροστά μας ανοίγονται δυο δρόμοι: η βαρβαρότητα και η εθελούσια από-ανάπτυξη. Τη βαρβαρότητα την βιώνουμε ήδη. Στρατοί ανέργων. Απελπισμένοι μετανάστες στους δρόμους, τους φεραμε εδώ να κτίσουν τα Ολυμπιακά στάδια και τις βίλες μας, μια κι εμείς δεν κάνουμε πια για εργάτες, πάμε όλοι πανεπιστήμιο. Τώρα να φύγουν! Τυφλή βία και σκληρή αστυνόμευση, συγκρούσεις αυτών που χάνουν αυτά που έχουν με αυτούς που δεν έχουν τίποτα να χασουν. «Μια Χούντα μας σώζει.» Επιστροφή στο μέλλον του 1930;

Οσοι εργαζόμαστε για την ιδέα της από-ανάπτυξης οραματιζόμαστε μια άλλη κοινωνία, βασισμένη στη συντροφικότητα και στη χαρά μέσα από την απλότητα. Μια Ελλάδα σαν αυτή των γιαγιάδων μας, μια Ελλάδα σαν τα νησιά των παιδικών μας χρόνων, χωρίς όμως την πολιτική καταπίεση και τα κατηχητικά. Και με τα πρόβλημα της βασικής επιβίωσης λυμένο, αφού η πρόοδος στην παραγωγή και την παραγωγή και την επικοινωνία μας επιτρέπει να ζούμε πολύ πιο άνετα.

Πώς πάμε «από εδώ, εκεί;» Στο κίνημα για τη από-ανάπτυξη συζητάμε πληθώρα πολιτικών προτάσεων, από τη θεσμοθέτηση βασικού εξασφαλισμένου εισοδήματος και δραστικής μείωσης του ωραρίου της αμοιβόμενης εργασίας, επενδύσεις για την ανάπτυξη οικονομικών συστημάτων υγείας και παιδείας βασισμένα στον ανθρώπινο παράγοντα (το παράδειγμα της Κούβας) και στροφής στις τοπικές κοινωνικές οικονομίες με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Όλα αυτά απαιτούν κοινωνική αποδοχή ενός προτύπου ζωής με λιγότερες υλικές ανέσεις ,και άρα πολιστική αλλαγή. Απαραίτητη προυπόθεση είναι η ισότητα και η δικαιοσύνη μέσω της αναδιανομής του εισοδήματος: κανείς δεν θα αποδεχτεί να ζει με λιγότερα όταν δίπλα του κάποιοι σπαταλούν πλουσιοπάροχα.

Η ιδέα της από-ανάπτυξης πάει κόντρα στη συστηματική τάση του καπιταλισμού, ο οποίος απαιτεί ανάπτυξη για χάρη της ανάπτυξης και διαρκές κέρδος, κάθε χρόνο μεγαλύτερο. Ισχυρά συμφέροντα θα αντιταχθούν στην πιθανότητα της από-ανάπτυξης. Οι επιστήμονές τους θα βαλθούν να μας πείσουν να συνεχίσουμε να καταναλώνουμε τα προιόντα τους. Μόνο ένα μαζικό, ειρηνικό, πολιτικό κίνημα μπορεί να υπερκεράσει αυτές τις δυνάμεις. Όλα αυτά ίσως φαίνονται απίθανα. Αλλά αν η πολιτική ήταν η τέχνη του εφικτού, τότε δεν θα χρειαζόταν να κάνουμε τίποτα: το εφικτό γίνεται από μόνο του. Η πολιτική απαιτεί όραμα για έναν κόσμο διαφορετικό. Η απο-ανάπτυξη προσφέρει το όραμα, μένει σε μας να το υλοποιήσουμε.

γράφει ο Γιώργος Καλής,
καθηγητής ICREA

Ερωτική ποίηση

Στον Παράδεισο έχω σημαδέψει ένα νησί
Απαράλλαχτο εσύ κι ένα σπίτι στη θάλασσα

Με κρεβάτι μεγάλο και πόρτα μικρή
Έχω ρίξει μες στ' άπατα μιαν ηχώ
Να κοιτάζομαι κάθε πρωί που ξυπνώ

Να σε βλέπω μισή να περνάς στο νερό
Και μισή να σε κλαίω μες στον Παράδεισο.


Οδυσσέας Ελύτης, Μονόγραμμα
επιλογή: Μαγδαληνή Πετρολέκα

Σχέδιο Νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Την παρούσα περίοδο το γραφείο μας συμμετέχει στη σύνταξη για τους Δήμους Μονεμβάσιας, Βοιών και Ζάρακα (Νομός Λακωνίας) των αντίστοιχων Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Γ.Π.Σ.) ή Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.). Στα πλαίσια αυτών των μελετών, μέσω του παρόντος κειμένου, προχωρούμε σε σχολιασμό του Σχεδίου Νόμου που αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και ειδικότερα των κριτηρίων χωροθέτησής τους, με σκοπό να συμβάλουμε στη δημόσια διαβούλευση.

1. Καταρχήν με το άρθρο 8 παρ. 2, προστίθεται στο άρθρο 19 του Ν.1650/1986 νέα παράγραφος, με την οποία προβλέπεται πλέον η δυνατότητα εγκατάστασης Α.Π.Ε. σε «Περιοχές Απολύτου Προστασίας της Φύσης», «Περιοχές Προστασίας της Φύσης», «Εθνικά Πάρκα», «Προστατευόμενοι Φυσικοί Σχηματισμοί», «Προστατευόμενα Τοπία και Στοιχεία του Τοπίου» και «Περιοχές Οικοανάπτυξης». Ειδικά για τις «Περιοχές Απολύτου Προστασίας της Φύσης», απαγορεύονται εγκαταστάσεις Α.Π.Ε. μόνο όταν στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη έχει τεκμηριωθεί η μη αντιστρεπτή επίπτωσή τους στο περιβάλλον.

Επιπλέον, το νομοσχέδιο με τη παρ.2 του άρθρου 9, αποκλείει εγκαταστάσεις Α.Π.Ε. μόνο από περιοχές απολύτου προστασίας της φύσης (υπό προϋποθέσεις), από κηρυγμένα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α΄ και από υγροτόπους Ramsar, ερχόμενο σε αντίθεση με το θεσμοθετημένο Ειδικό Πλαίσιο για τις Α.Π.Ε. στο οποίο ορίζονται περισσότερες περιοχές αποκλεισμού οι οποίες πλέον γίνονται δεκτικές τέτοιων εγκαταστάσεων (Εθνικοί Δρυμοί, Μνημεία της Φύσης, Αισθητικά Δάση, Οικότοποι Προτεραιότητας περιοχών που έχουν ενταχθεί ως Τόποι Κοινοτικής Σημασίας στο δίκτυο Natura 2000 κ.α.). Βέβαια από το παρόν νομοσχέδιο, δεν προτείνεται η κατάργηση - τροποποίηση των αντίστοιχων διατάξεων του θεσμοθετημένου Ειδικού Πλαισίου, δημιουργώντας σύγχυση και παρερμηνείες.

Οι υπό εξέταση Δήμοι Μονεμβάσιας, Βοιών και Ζάρακα αποτελούν μία ενιαία χωρική ενότητα με ομοειδή περιβαλλοντικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά, στους οποίους όμως παρατηρείται έλλειψη θεσμοθετημένων μέτρων και ζωνών προστασίας του φυσικού αλλά και πολιτιστικού περιβάλλοντος, έλλειψη που θα προσπαθήσουν να καλύψουν οι υπό εκπόνηση Χωροταξικές Μελέτες αλλά και άλλες προτεινόμενες από τα ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ μελέτες - δράσεις (π.χ. Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη, ένταξη Κάστρου Μονεμβάσιας στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO κ.α.).

Σύμφωνα με το θεσμοθετημένο Ειδικό Πλαίσιο για τις Α.Π.Ε. οι τρεις αυτοί Δήμοι ανήκουν στις Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (Π.Α.Π.), ενώ ειδικά ο Δήμος Μονεμβάσιας χαρακτηρίζεται ως ΟΤΑ με υψηλό δείκτη τουριστικής ανάπτυξης. Σήμερα, και στους τρεις Δήμους, παρατηρείται έντονο ενδιαφέρον για χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, οι Χωροταξικές Μελέτες που βρίσκονται σήμερα σε στάδιο διαβούλευσης, έχουν εντοπίσει αρκετές περιοχές οι οποίες διαθέτουν όλες τις προϋποθέσεις να χαρακτηριστούν ως περιοχές προστασίας της φύσης και του τοπίου. Στην αξία του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής συνηγορεί η ύπαρξη 3 περιοχών του δικτύου Natura 2000 (2 Τόποι Κοινοτικής Σημασίας - GR2540001, GR2540002 και 1 Ζώνη Ειδικής Προστασίας - GR2540007).

Προκειμένου επομένως να εξεταστεί λεπτομερώς το φυσικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, να οριοθετηθούν περιοχές προστασίας φύσης και τοπίου και να προληφθεί η ανεξέλεγκτη χωροθέτηση κυρίως αιολικών εγκαταστάσεων, απαιτείται η άμεση σύνταξη Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης με προτεραιότητα στη χρηματοδότησή της. Μέχρι τη σύνταξη αυτής της μελέτης και θεσμοθέτησης των ζωνών, προτείνεται αναστολή χορήγησης αδειών εγκατάστασης αιολικών σταθμών. Επιπλέον, απαραίτητη είναι και η σύνταξη ειδικής ορνιθολογικής μελέτης στη Ζώνη Ειδικής Προστασίας, όπως ορίζεται από το θεσμοθετημένο Ειδικό Πλαίσιο για τις Α.Π.Ε..

Μετά ταύτα προτείνουμε, στα πλαίσια της διαβούλευσης του Σχεδίου Νόμου για τις Α.Π.Ε., προτείνουμε στο Κεφάλαιο ΣΤ΄ άρθρο 23 (Πρόγραμμα Δράσης) του εγκριμένου Ειδικού Πλαισίου για τις Α.Π.Ε. ή στο άρθρο 13 (Μεταβατικές Διατάξεις) του Σχεδίου Νόμου να προστεθεί ως μέτρο, η σύνταξη Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών κατά προτεραιότητα στις περιοχές του δικτύου Natura 2000 που βρίσκονται σε Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (Π.Α.Π.), όπως είναι εξάλλου οι Δήμοι Μονεμβάσιας, Βοιών και Ζάρακα.

Ειδικά για τη χερσόνησο του Μαλέα, παρά το γεγονός ότι δεν ανήκει σήμερα στις περιοχές του δικτύου Natura 2000, κρίνουμε ότι πρέπει να συμπεριληφθεί στην ανωτέρω Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη επειδή αποτελεί περιοχή σημαντικής οικολογικής αξίας, αφού εξάλλου ανήκε στον Επιστημονικό Κατάλογο Natura 2000 (βλ. επισυναπτόμενο χάρτη).
Αξίζει επίσης να σημειωθεί, πως σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας («Προσδιορισμός και Χαρτογράφηση των Ορνιθολογικά Ευαίσθητων στα Αιολικά Πάρκα Περιοχών της Ελλάδας», Ιανουάριος 2010), σημαντικές εκτάσεις των 3 Δήμων (Μονεμβάσιας, Βοιών και Ζάρακα), συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Natura 2000 και της χερσονήσου του Μαλέα, χαρακτηρίζονται ως Ζώνες Αποκλεισμού Αιολικών Πάρκων.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 4, καταργείται το εδάφιο ε΄ της παρ. 2 του άρθρου 17 του Ειδικού Πλαισίου για τις Α.Π.Ε., προκειμένου να επιτρέπεται πλέον η χωροθέτηση και των φωτοβολταϊκών σε γεωργικές γαιές υψηλής παραγωγικότητας, με αποτέλεσμα να είναι πολύ πιθανή η συρρίκνωση των παραγωγικών αυτών εκτάσεων.

Οι υπό εκπόνηση Χωροταξικές Μελέτες έχουν εντοπίσει περιοχές με τέτοια χαρακτηριστικά, όπως για παράδειγμα στο Δήμο Μονεμβάσιας, όπου συγκεκριμένη έκταση χαρακτηρίζεται από το ΣΧΟΟΑΠ ως Περιοχή Ελέγχου και Περιορισμού της Δόμησης, με απόλυτη προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας και απαγόρευση της κατοικίας. Ενδεχόμενη όμως χωροθέτηση στη περιοχή πλήθους φωτοβολταϊκών θα άλλαζε δραματικά το χαρακτήρα της.

Σε περίπτωση όμως που υιοθετηθεί η προτεινόμενη από το Σχέδιο Νόμου τροποποίηση, προτείνεται τουλάχιστον ο καθορισμός μέγιστου ποσοστού εκμετάλλευσης των περιοχών «γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας», για εγκαταστάσεις Α.Π.Ε.

3. Σύμφωνα με τις παρ. 2 και 4(β.) του άρθρου 9 του Σχεδίου Νόμου, επιτρέπεται πλέον η χωροθέτηση Α.Π.Ε. σε περιοχές μνημείων μείζονος σημασίας (παρ. 5 ββ. του άρθρου 50 του Ν.3028/2002).

Σε κάθε περίπτωση κρίνεται απαραίτητη η άμεση καταγραφή, οριοθέτηση και θεσμοθέτηση των Αρχαιολογικών Χώρων στους Δήμους Μονεμβάσιας, Βοιών και Ζάρακα, προκειμένου να προστατευθούν από ασύμβατες πιθανόν χρήσεις, όπως μπορεί να είναι οι εγκαταστάσεις Α.Π.Ε., που προωθούνται τόσο επιτακτικά στις εν λόγω περιοχές. Επιπρόσθετα, για το Κάστρο της Μονεμβάσιας και την ευρύτερη περιοχή έχουν γίνει προτάσεις ένταξης στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, γεγονός που υπογραμμίζει την αναγκαιότητα των παραπάνω δράσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του σημαντικού πολιτιστικού πλούτου της περιοχής, αποτελεί πρόσφατο έγγραφο της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας, που διεξάγει τα τελευταία χρόνια σημαντική έρευνα στη Χερσόνησο του Μαλέα, και αναφέρει ότι επεξεργάζεται την κήρυξη Αρχαιολογικών Χώρων στις περιοχές των Δήμων Βοιών και Μονεμβάσιας που παρουσιάζουν έντονο Αρχαιολογικό Ενδιαφέρον.

Θεωρούμε επομένως επιτακτική την οριοθέτηση και θεσμοθέτηση (έστω προσωρινά) των σημαντικότερων Αρχαιολογικών Χώρων πριν την εφαρμογή του Ειδικού Πλαισίου και του υπό διαβούλευση Σχεδίου Νόμου για τις Α.Π.Ε., προκειμένου να καθοριστούν περιοχές αποκλεισμού – ζώνες ασυμβατότητας κ.α.
γράφει ο σπυρος πετρολεκας

Ο ευεργέτης μας...

Οδός Ρούζβελτ 17, Νέα Υόρκη:
Έδρα της επιχείρησης "Λέκας και Δρίβας",
στις αρχές του 20ου αιώνα

Πένθη:
Τον προσφιλή μας σύζυγον, αδελφόν και θείον Γεώργιον Ν. Πετρολέκαν, θανόντα εκηδεύσαμεν χθες.
Εν Πειραιεί τη 21 Μαϊου 1928
Η σύζυγος Κατίνα Γ. Πετρολέκα, οι αδελφοί: Πάνος Ν. Πετρολέκας, Κων. Ν. Πετρολέκας, Ελένη Κ. Κατσώρη, Κυριάκα Παπαμιχαλοπούλου, Άννα Π. Πετρολέκα, Ελένη Κ. Πετρολέκα, Κων. Κατσώρης, Γεώργιος Χαρδούβελης, Γκίκας Χαρδούβελης, Νικός Χαρδούβελης, Μαριγώ Δ. Σταϊκοπούλου. Οι ανεψιοί
"Eλεύθερο Βήμα", 22-5-1928
αναδημοσίευση από zarakas.blogspot.com

Εσκί-σεχιρ 1923

Κωνσταντίνος Γεωργίου Φιφλής ("Κωτσιφιφλής")


Η πιο όμορφη στιγμή...

"Στην αρχή μου κακοφαινόταν να ξυπνάω στις 4 το πρωί, για να πάω στα ζώα... όταν όμως διαπίστωσα ότι εκείνη την ώρα βγαίνει το πρώτο φως της μέρας και μπορούσα να το δω, άλλαξα γνώμη. Αυτή η πιο δύσκολη ώρα είναι και η πιο ωραία στιγμή για μένα. Σκέφτομαι συχνά ότι υπάρχουν άνθρωποι που κοιμούνται μέχρι το μεσημέρι και δεν έχουν δει αυτή την εικόνα..."
Μαργαρίτα Αργυράκου
κατάγεται από την Πολωνία, παντρεύτηκε Έλληνα,
ζει στο Μαυρονέρι Βοιωτίας, κτηνοτρόφος στο επάγγελμα

Στην ανατολή του 2010...



Ελαφόνησος, 1966... (φωτο: Δ. Χαρισιάδης)

Γυναίκες της γης... (φωτο: Δ. Λέτσιος)

- Διάλεξε ένα επάγγελμα που αγαπάς,
και δεν θα έχεις να δουλέψεις ούτε μια μέρα στη ζωή σου...
(Κουμφούκιος, 60ς - 5ος αι. π.Χ.)

- Ο "καλλιτέχνης" νιώθει επιτακτική την ανάγκη να μοιράζεται με τους άλλους
τη χαρά που ο ίδιος αισθάνεται...
(Στραβίνσκι, 1936)
- Για τον έρωτα σκοτώνω, για την αγάπη σκοτώνομαι...
(Λουδοβίκος των Ανωγείων)


Ποιήματα της φύσης (περιοδικό ΦΥΣΗ)


Τυχερό, ευτυχισμένο και καλοτάξιδο το 2010...
σπυρος πετρολεκας


Αισθητική και "ηθική"...

Υπέροχο αγροτικό τοπίο με ελιές, κάπου στο Μυστρά...


Λακωνικό τοπίο με ελιές, μετά την πυρκαϊά του 2007...

Λυχνάρι - Τεύχος 3 - Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1987 - Χρονογράφημα

Πλαστικά Χριστούγεννα


Τούτες τις μέρες τις χριστουγεννιάτικες όλοι εμείς που ζούμε στη μεγαλούπολη αναπολούμε τα παιδικά χρόνια που ζήσαμε στο χωριό. Ξαναγυρνούμε πίσω για λίγο για να γευτούμε τους χυμούς της ρίζας μας.
Λένε πως το παρόν όταν το ζεις είναι πάντα σκληρό, μα όταν γίνεται παρελθόν το νοσταλγείς.
Κανένας όμως δεν αμφισβητεί πως εκείνα τα χρόνια ήταν διαφορετικά από τα σημερινά, κι από τότε άλλαξαν πολλά, αν όχι όλα.
Τότε, υπήρχαν μεγάλη φτώχεια, κόπος, αγωνία ζωής, στερηση, μιζέρια, όλα ανάκατα.
Τέτοιες μέρες γεννιόταν ο Χριστός και μαζί του μια ελπίδα, ένα όνειρο για πιο ευτυχισμένες μέρες!!!
Έτσι απλά περνούσαν τα Χριστούγεννα με "κάλαντα" - καμιά "καληχέρα" - ένα κλαδί έλατο από τη "Μεγαληαριά", στολισμένο με λίγο μπαμπάκι και καμπανίτσες από ασημόχαρτο – ένα πιάτο γλυκα τυλιγμένο με ολοκάθαρη πετσέτα και πιλάλα στη νονά για ασήμωμα. Έξω άγρια παγωνιά, μα μέσα μας μια ζεστασιά αλλόκοτη.
Ο πατέρας, η μάνα, τα παιδιά, λίγα κούτσουρα στο τζάκι και μια χαρά!!... γεννιόταν ο Χριστός!!.. ήταν κοντά μας, δίπλα μας, ίδιος με μας – ψυχούλα ανθρώπινη!!
Τα χρόνια πέρασαν. Σκορπίσαμε άλλος εδώ, άλλος εκεί. Αθήνα - Αμερική - Αυστραλία - μεγαλούπολη – ξενητειά.
Άλλαξαν πολλά!! Ανέσεις - χρήματα – αυτοκίνητο – ανωνυμία, γίναμε πρωτευουσιάνοι χωρίς ταυτότητα.
Και τέτοιες χρονιάρες μέρες κάπου μας πιάνει το παράπονο γιατί:
- ο Χριστός γεννιέται στην οθόνη της τηλεόρασης με μουσικοχορευτικά προγράμματα.
- όνειρα δεν κάνουμε γιατί ο Αι –Βασίλης, περιπλανώμενος ψάχνει να βρει καμιά καμινάδα
σ’αυτά τα μπετονένια κουτιά που ζούμε.
- ο ουρανός μας δεν έχει άστρα για να δούμε κατά πού πέφτει η Βηθλεέμ. Όλα έχουν γίνει
πλαστικά!
Πλαστικά δώρα - πλαστικές σακούλες με πολλά πολλά "αγαθά" - πλαστικά παιχνίδια –πλαστικές φάτνες – πλαστικά έλατα - πλαστικά όνειρα - πλαστικά τα σημερινά Χριστούγεννα!
Μόνο ο Χριστούλης μας αντεχει ακόμα.
Τρομάζω με τη σκέψη πως θα θυμάται τα Χριστούγεννα ο γιος μου μετά από κάμποσα χρόνια όταν μεγαλώσει, τότε που "η γέννηση του Χριστού" θα νοικιάζεται από βιντεοκλάμπ με κασσέτα ή θα είναι κάποιο πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή.
Αλήθεια τι θα θυμάται από τα σημερινά Χριστούγεννα;
Δώρα! Δώρα! Μπούχτισμα δώρων! Αυτοκινητάκια - τρενάκια - γαριδάκια - σοκολατάκια και πάει λέγοντας, πολλά δώρα άδωρα.
Χριστουγεννιάτικες αναμνήσεις της φαμίλιας;
Ο πατέρας - η μάνα - τα παιδιά - φαί, πολύ φαί (το στερηθήκαμε βρε αδερφέ) - τηλεόραση και η γιαγιά στη γωνιά χασμουριέται. Αυτά!!
Κι ο Χριστούλης απών! έξω από μας – μακριά μας, κάποιος ξένος!!!
Κάπου κάπου εμφανίζεται στην οθόνη της τηλεόρασης:
-σαν κάποιο παιδάκι ιδρύματος να δέχεται δώρα από μάγους με επίσημα χέρια
-σαν φαντάρος σκοπιά σε ακριτικό φυλάκιο
-σαν πεινασμένο παιδάκι από την Αιθιοπία
Και εμείς με την οδοντογλυφίδα κι ένα ποτήρι σόδα στο χέρι μακριά πολύ μακριά.
Γι' αυτό σας λέω απόψε πριν κοιμηθείτε ρίξτε το λιγο έξω. Γυρίστε μερικά χρόνια πίσω, τότε που ήσασταν παιδιά. Φάτε καμιά "καληχέρα", πείτε τα κάλαντα.
Και αν έξω ρίχνει χιόνι, ξαπλώστε δίπλα στο τζάκι και καλού κακού ρίξτε πάνω σας το "σαισμα"!
ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΙ ΟΝΕΙΡΑ ΘΑ ΚΑΝΕΤΕ....


συμπατριώτες μου Καλά Χριστούγεννα
κι ευτυχισμένος ο Καινούριος Χρόνος
Αθήνα, Δεκέμβρης 1987
σπυρος πετρολεκας

Χάρακας...

Ο οικισμός εντάσσεται σε ένα ορεινό οικιστικό πλέγμα επί των ανατολικών παραφυάδων του όρους Πάρνωνα στην περιοχή του Ζάρακα. Βρίσκεται σε υψόμετρο 608 m και απλώνεται αμφιθεατρικά στους πρόποδες ενός υψώματος της Ράχης του Μίνη. Το τοπωνύμιο καταδεικνύει την ορεινότητα της θέσης, καθώς δηλώνει τόπο με υψηλούς βράχους, ανάμεσα στους οποίους σχηματίζονται βαθιές χαράδρες. Τα λιθόκτιστα σπίτια αποτελούν στο σύνολό τους τυπικό δείγμα της οικιστικής αρχιτεκτονικής παράδοσης ντόπιων πετροκτιστάδων που έδρασαν στην περιοχή από τα τέλη του 19ου αιώνα. Πρόκειται για διώροφα ή τριώροφα ορθογώνια κτίρια με κεραμοσκεπή στέγη και χαγιάτι.
Στο κέντρο του οικισμού δεσπόζει ο καθεδρικός ναός των Τριών Ιεραρχών που κτίσθηκε κατά τα μέσα του 20ου αιώνα στη θέση παλαιότερου. Σημείο αναφοράς είναι επίσης ο νεότερος ναός του Σωτήρος Χριστού, το δημοτικό σχολείο, το σπίτι του ιερέα και η οικία του μεγάλου ευεργέτη Γεωργίου Πετρολέκα. Στον οχυρό λόφο της "Παλαιόχωρας" σώζονται τα ερείπια βυζαντινού οικισμού που περιλαμβάνει κτίρια, πύργο, στέρνες, δύο ανώνυμους ναούς και το ναό του Προφήτη Ηλία με τοιχογραφίες που χρονολογούνται στα τέλη του 14ου – αρχές του 15ου αιώνα.
Ο οικισμός είναι γνωστός από το 16ο αιώνα ως Χάρακας και εμφανίζει συνεχή κατοικηση από το 13ο εως τα τέλη του 17ου αιώνα, οπότε εγκαταλείφθηκε με κύρια αίτια τον τουρκοβενετικό πόλεμο που είχε ως συνέπεια τη συγκέντρωση του πληθυσμού της ευρύτερης περιοχής στο κεφαλοχωρι του Ζάρακα, την Κρεμαστή. Στα χρόνια που ακολούθησαν η ανθρώπινη δραστηριότητα μεταφέρθηκε στη θέση που βρίσκεται το σημερινό χωριό. Ο αρχικός οικιστικός πυρήνας ήταν καλύβια ποιμένων της Κρεμαστής. Στην περιφέρεια του οικισμού βρίσκεται ο παλαιός μοναστηριακός ναός των Αγίων Θεοδώρων, που διακοσμείται με τοιχογραφίες του έτους 1806 - έργο ίσως του λαϊκού ζωγράφου Παναγιώτη Κουλιδά, ο ναός της Αγίας Παρασκευής που κτίσθηκε το έτος 1925 και το παλαιό μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, που συνδέεται με τη θαυματουργική μετάσταση της εικόνας του Αγίου Ιωάννη από τις Σπέτσες.
Δυο ανεμόμυλοι, λιθοκτιστα αλώνια και τεχνητές ομβροδεξαμενές, γνωστές ως λούτσες, αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της παλαιότερης κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας του πληθυσμού.Τα λιθόστρωτα μονοπάτια που σώζονται τμηματικά δίνουν τη δυνατότητα της αρμονικής γνωριμίας του επισκέπτη με τα μνημεία του ανθρώπου και της φύσης. Στη θέση "Σταυρός" η χαράδρα με την απέραντη θέα προς το Μυρτωο Πέλαγος είναι τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
γράφει ο αρχαιολόγος Νεκτάριος Σκάγκος

Μια παλιά φωτογραφία...

- ο "Κατσάκος" με το ζωνάρι του...
- ο "Μπουζούνης", ο μαραγκός με την ποδιά του...
- ο "Σακκής" με την κουστουμιά του...
- ο "Γιάκωβας" με το γιο του στην αγκαλιά...
- και ο "Σολωμός" με τη μαγκουρίτσα του...


"Μια ευτυχισμένη Κυριακή του '33 (;)...
κάναμε το αίσθημα σεμνη φωτογραφία (...)
και κρεμαστήκαμε μες στην τραπεζαρία
και παν εβδομήντα τόσα χρόνια απ' αυτήν την Κυριακή
και τώρα όλοι είμαστε κάτω απ' τη γη"

"Ελληναράδες..."

Πώς φαίνεται πού ‘σαι Ελληναράς!

- Καυχιέσαι πως ο γιος είναι γαμ..., και πως η κόρη σου είναι παρθένα
- Καυχιέσαι που ήσουν λοκατζής στο Μεγάλο Πεύκο, χλευάζοντας τους πεζικάριους, αλλά βάζεις βύσμα για να πάει ο γιος σου κέντρο στην Κόρινθο και ειδικότητα διαβιβαστής στο Χαιδάρι.
- Κυριακή πρωί κοινωνάς στην εκκλησία και το απόγευμα ρίχνεις χριστοπαναγίες στο γήπεδο .
- «Καταλαβαίνεις» τους ξένους από τη φάτσα. Έχεις Φιλιππινέζα να σου κρατάει το παιδί, Βουλγάρα να σου καθαρίζει το σπίτι, Αλβανούς στο συνεργείο της οικοδομής, Πακιστανούς να σου φροντίζουν το κτήμα για να πληρώνεις λιγότερο και να μην κολλάς ένσημα, κι όμως φωνάζεις να φύγουν οι ξένοι να ξεβρωμίσει η χώρα.
- Προειδοποιείς με τα φώτα για μπλόκο, αλλά παραπονιέσαι στον αστυνομικό ότι δεν δίνει κλήση και στους άλλους οδηγούς.
- Διπλοπαρκάρεις για τσιγάρα, και απολογείσαι σ’ αυτούς που κορνάρουν, αλλά στο παρακάτω στενό πλακώνεις τον οδηγό που έκανε ακριβώς το ίδιο.
- Όταν σταματάς στο φανάρι έχεις το χέρι στην κόρνα. Πάντα αναρωτιόσουν σε τι διάολο χρησιμεύει η «διάβαση πεζών».
- Μισείς τους δημόσιους υπαλλήλους, αλλά όνειρο ζωής είναι να γίνεις ένας από αυτούς.
- Ποτέ δε σου φτάνουν τα χρήματα για τα βασικά είδη ανάγκης, αλλά πάντα σου περισσεύουν για τα είδη πολυτελείας.
- Ξέρεις ότι όλοι οι άλλοι είναι τουρκόσποροι ή Σλάβοι, αλλά εσύ το έχεις στανταράκι ότι είσαι γνήσιος απόγονος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Ανδρέας Ρουμελιώτης, Ελευθεροτυπία

Ο τρύγος

Γίνεται, συνήθως, μετά του Σταυρο, στις 14 Σεπτεμβρίου, κι όπως κι οι άλλες σοβαρές εργασίες, δεν αρχίζει ποτέ Τρίτη ή Παρασκευή. Ξεκινώντας για τον τρύγο, κανουν το σταυρό τους κι εύχονται: μόσχος και γαρύφαλλο…!

Προετοιμασίες: καθαρίζουν τον ληνό, όπου θα αποθηκεύσουν για λίγο τα σταφύλια κι όταν τελειώσει ο τρύγος θα τα πατήσουν. Καθαρίζουν επίσης τη μικρή στερνα, το πολέμι ή το πολίμι, στο οποίο θα πέφτει και θα συγκεντρώνεται ο μούστος, όταν θα γίνεται το πάτημα των σταφυλιών στον ληνό. Ετοιμάζουν επίσης και τα σύνεργα του τρύγου: τα κοφίνια, τις κόφες και τα πολιτάρια, καθώς και τα μαχαίρια για το κόψιμο των σταφυλιών. Ο τρύγος γίνεται όλη την ημέρα με τραγούδια, αστεία και γέλια. Κατά το μεσημερι γίνεται μικρή διακοπή για φαγητό και λίγη ξεκούραση. Ιδιαίτερα έθιμα στον τρύγο δεν υπάρχουν. Τα κομμένα σταφύλια, από το κοφίνι του κάθε τρυγητή, αδειάζονται στις κόφες και με αυτές μεταφέρονται στον ληνό, που τις περισσότερες φορές, βρίσκεται κι αυτός μεσα στο αμπέλι. Αν πρέπει να μεταφερθούν σε άλλο ληνό στο χωριό, τότε γεμίζουν τα πολιτάρια, τα φορτώνουν στα ζώα και τα μεταφέρουν.
Το πάτημα των σταφυλιών γίνεται συνήθως τη νύχτα για να αποφεύγουν την ενόχληση των εντόμων (σκούρων, σφηκών). Το κάνουν νέοι και γεροί άντρες με τα πόδια τους κι είναι αρκετά κουραστική δουλειά. Αφού τα πατήσουν όλα καλά τα αφήνουν λίγη ώρα για να στραγγίσει ο πολύς μούστος, ο οποίος χύνεται στο πολέμι, κατόπιν βάζουν τα λιωμένα σταφύλια κατά μικρές ποσότητες στη στροφυλιά, δηλαδή ένα χειροκίνητο, ξύλινο ή σιδερένιο πιεστήριο, και με την πίεση στίβονται και μένουν τα λεγόμενα τσίπουρα, τα οποία σκορπίζουν στα αμπέλια ή και στα χωράφια για λίπασμα. Από τα τσίπουρα δε παράγουν οινοπνευματώδη ποτά, τσίπουρο, ρακή κλπ.
Αφού τελειώσει το πάτημα, αδειάζουν το μούστο από το πολέμι και το ρίχνουν στα έτοιμα και καθαρισμένα από πριν βαρέλια, όπου μετά τη ζύμωση, το βράσιμο όπως το λένε, που κρατάει 40 περίπου ημέρες, το κρασί θα είναι έτοιμο. Για την επιτυχία και σίγουρη μεταβολή του μούστου σε κρασί, ρίχνουν στο βαρέλι λίγο ρετσίνι πεύκου και διάφορα φάρμακα που συμβουλεύει ο ειδικός οινολόγος, στον οποίο αμέσως μετά το πάτημα στέλνουν δείγματα μούστου.
Το μούστο, παλιότερα, τον μέτραγαν με την μπότσα, που ζύγιζε τρεις περίπου οκάδες. Σήμερα τον μετρούν με το κιλό.
Το άνοιγμα των βαρελιών κι η δοκιμή του νέου κρασιού γίνεται γύρω στην αρχή του Αγ. Δημητρίου ή και λίγο αργότερα, ανάλογα με τον καιρό, αν είναι ζεστός ή ψυχρός.
Μαζεύονται μικρές παρέες από «ειδικούς και εμπειρογνώμονες» γευσιγνώστες, γυρίζουν στα σπίτια, δοκιμάζουν το νέο κρασί, λένε τη γνώμη τους κι εύχονται στον νοικοκύρη «μόσχος και γαρύφαλλο», «καλόπιοτο», λένε αστεία, πειράζονται μεταξύ τους κλπ. Για αυτούς η δοκιμή του νέου κρασιού είναι μια μικρή γιορτή. Παλιοτερα έπιναν το κρασί όχι μόνον οι άντρες, αλλά κι οι γυναίκες, προπαντός οι ηλικιωμένες. Το κρασί το έλεγαν τότε, αλλά και σήμερα ξένη δύναμη, έδιναν ακόμη και στα παιδιά, λόγω «για να κοκκινισει το μάγουλό τους!», κι έτσι τα μάθαιναν από μικρή ηλικία στο κρασί.

Eίδη των σταφυλιών:
α) Το μαυράκι ή φλέρι, έχει μαύρο χρώμα, μέτρια σε μέγεθος ρόγα, γεύση γλυκιά κι είναι το πιο κατάλληλο για εύγευστο κρασί. Για αυτό είναι το πιο διαδεδομένο και καλλιεργούμενο κλήμα,
β) Η βαρειά, μεγάλο ασπροστάφυλλο, που βγάζει πολύ μούστο,
γ) Το μουσκάτο, άσπρο και πολύ γλυκό, ωριμάζει πρωτύτερα από τα άλλα, έχει ευχάριστο άρωμα και γεύση και κάνει πολύ καλό κρασί,
δ) Η κυδωνίτσα, άσπρο σταφύλι με ιδιαίτερο άρωμα, έχει πάντα επιτυχία στην παραγωγή και κάνει πολύ καλό κρασί,
ε) Το σκυλοπινίχτρι, το κλήμα του κάνει πολλά σταφύλια με γεύση λίγο στυφή, αλλά πολύ γερό μούστο και κατάλληλο για άριστο κρασί. Θεωρείται σαν φάρμακο και στήριγμα του όλου μούστου στο βαρέλι και εγγύηση ότι θα γίνει καλό κρασί.
στ) Η θράψα, με ευχάριστη γεύση, λεπτή φλούδα στη ρόγα, κατάλληλο για επιτραπέζιο φρούτο, αλλά ελαφρό, με λίγο σάκχαρο, για αυτό δεν κάνει καλό μούστο και κρασί μόνο του.
ζ) Το βοϊδομάτι, σταφύλι μαύρο, με μεγάλες και χοντρές ρόγες (σαν το μάτι του βοδιού), κάνει πολύ μούστο, αλλά αδύνατο.
η) Τα επιτραπέζια σταφύλια είναι το ροζακί, ασπρο με καλή γεύση, τραγανιστό, το κρουστάλι, μαυροκόκκινο - πολύ καλό -, το αητονύχι, άσπρο, με στενόμακρες ρόγες.

απόσπασμα από το βιβλίο "Λαογραφικά" του Παναγιώτη Ρουμελιώτη