LEKAS & DRIVAS

 Παραθέτω κείμενο του Αντώνη Παπαϊωάννου δημοσιευμένο στον ιστότοπο i/gr που 

αναφέρεται στον ευεργέτη του χωριού μας ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΤΡΟΛΕΚΑ (Lekas) και πιο

 συγκεκριμένα στην εταιρεία που ίδρυσαν, με τον ξαδελφό του ΓΕΩΡΓΙΟ ΔΡΙΒΑ

(Drivas),στην Νέα Υόρκη τέλη 19^ου αιώνα. Με αφορμή την ανάρτηση θα επανέλθω 

με κατάθεση σκέψεων /πρωτοβουλιών που πρέπει να ληφθούν ως ελάχιστος φόρος 

τιμής προς τον μεγάλο ευεργέτη .

Οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες έφτασαν στην Αμερική στις αρχές και τα μέσα του

 18ου αιώνα, αλλά η μαζική μετακίνηση ξεκινά τη δεκαετία του 1860, με κύρια 

αναζήτηση τις καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και την αξιοποίηση νέων ευκαιριών για

 οικονομική επιβίωση αρχικά και αποκατάσταση στη συνέχεια. Οι περισσότεροι από 

αυτούς εγκαταστάθηκαν σε αστικές περιοχές όπως η Νέα Υόρκη, το Σικάγο και η 

Βοστώνη, όπου άρχισαν να οργανώνονται σε κοινότητες και να ανοίγουν μικρές 

επιχειρήσεις για να αλληλοεξυπηρετούνται μεταξύ τους, αλλά και για να συντηρηθούν.

 Στην αρχή βρήκαν δουλειά σε εστιατόρια, αφού η εργασία στην κουζίνα δεν ήταν 

ελκυστική για τους Αμερικανούς. Σύντομα όμως έμαθαν τον τρόπο να διαχειρίζονται 

ένα εστιατόριο και εισάγοντας νέες ιδέες από την κουζίνα του τόπου τους άρχισαν να

 προκαλούν την περιέργεια των Αμερικανών. Στην αρχική τους μορφή τα εστιατόρια 

είχαν τη μορφή καφενείων, αφού αποτελούσαν στέκια συνάντησης των ομογενών, 

αλλά έγιναν δημοφιλή στους Αμερικάνους της εργατικής τάξης προσφέροντας χαμηλές

 τιμές, πλούσιες μερίδες και εξυπηρέτηση όλο το εικοσιτετράωρο. Καθώς όμως οι 

ελληνικές κοινότητες μεγάλωναν, μεγάλωνε και η νοσταλγία για πιο αυθεντικά πιάτα 

που τους θύμιζε το σπίτι στην Ελλάδα. Τα ελληνικά εστιατόρια άρχισαν να καθιερώνουνν 

παραδοσιακά φαγητά όπως ψητά κρέατα, θαλασσινά και επιδόρπια. Μέχρι τη δεκαετία 

του 1930, η ελληνοαμερικανική κουζίνα είχε γίνει μια ξεχωριστή κατηγορία στον κλάδο

 των εστιατορίων. Η καθιέρωση των ελληνικών πιάτων, αλλά και η μαγειρική ελληνικών

 φαγητών στο σπίτι, δημιούργησε την ανάγκη της προμήθειας πρώτων υλών από την

 πατρίδα. Πώς να φτιάξεις ένα λαδερό ελληνικό φαγητό αν δεν έχεις το λάδι από το χωριό; 

Πώς να φτιάξεις μια μακαρονάδα αν δεν έχεις την παραδοσιακή μυζήθρα να τρίψεις από

 πάνω της; Πώς να πιεις ένα ούζο ή μια ρετσίνα, χωρίς ελληνικές ελιές και λίγη φέτα και 

βέβαια αν δεν έχεις διαθέσιμο το τσίπουρο ή τη ρετσίνα; Κάποιοι έπρεπε να αναλάβουν να

 φέρουν αυτά τα προϊόντα στη νέα πατρίδα. Και αν αυτό μας φαίνεται βουνό, αν σκεφτούμε

                                     ότι μιλάμε για ευπαθή προϊόντα, για ταξίδι πολλών εβδομάδων με το πλοίο, για την ανάγκη                                                                            αποθήκευσης και συντήρησης, σε κάποιους δαιμόνιους Έλληνες επιχειρηματίες δεν φαινόταν                                    έτσι. Ήδη από την αρχή του περασμένου αιώνα εντοπίζουμε συστηματικά διαφημίσεις 

παντοπωλείων και εισαγωγικών οίκων που ανακοινώνουν κάθε τόσο την παραλαβή 

νέων προϊόντων Όπως έχουμε γράψει και σε άλλο άρθρο, οι Έλληνες, πριν τα εστιατόρια, 

είχαν επιδοθεί στην τέχνη της ζαχαροπλαστικής και σε μια κατηγορία καταστημάτων τα milk 

bar και τα candy shop. Έτσι αν ανατρέξουμε στις εφημερίδες του 1900 θα δούμε και 

χοροεσπερίδες Ελλήνων ζαχαροπλαστών που υποδηλώνουν την επαγγελματική τους 

καθιέρωση αλλά και πλήθος καταχωρίσεων από εταιρίες που διαθέτουν πρώτες ύλες σε

 Έλληνες ζαχαροπλάστες, με τη διαφορά ότι αυτές οι πρώτες ύλες δεν έρχονται από 

την Ελλάδα. Στο παρόν άρθρο μας ενδιαφέρουν οι πρώτοι Έλληνες εισαγωγείς στην 

Αμερική που φέρνουν προϊόντα από την Ελλάδα. Ο παλαιότερος οίκος φαίνεται πως ήταν

 η εταιρία lekas & drivaς  που ιδρύθηκε το 1892 και για την οποία θα αφιερώσουμε ειδικό 

κεφάλαιο στη συνέχεια Σύμφωνα με το «The Greek Community of New York City: Early

 Years to 1910» του Μάικλ Κοντόπουλου, «Η εταιρεία Λέκας και Δρίβας, που ιδρύθηκε 

το 1892, έγινε το θεμέλιο μιας μεγάλης επιχείρησης τροφίμων. Η έδρα της βρισκόταν στην 

οδό Ρούσβελτ 17.» Το ίδιο επιβεβαιώνει και το “Greeks in America..» του Τόμας Μπέρτζες.

Η διεύθυνση αυτή είχε γίνει ορόσημο για τους Έλληνες μετανάστες, ιδιαίτερα από τη 

Λακωνία, πατρίδα των ιδρυτών της εταιρίας, καθώς πολλοί από τους Κρεμαστιώτες και

 τους Λάκωνες μετανάστες που έρχονται στη Νέα Υόρκη αναφέρουν ως προορισμό τους 

την οδό Ρούσβελτ 17. Είναι το σημείο συνάντησης, το πρώτο ραντεβού των μεταναστών, 

ένα ιδιότυπο ελληνικό προξενείο, θα το ονομάζαμε ή κάτι σαν το φαρμακείο του 

Μπακάκου στην Αθήνα κάποτε για τους απανταχού επαρχιώτες. Στη Νέα 

Υόρκη του 1900,η οδός Roosevelt ήταν ένας δρόμος στο Lower East Side που πήρε το 

όνομά του από έναν Ολλανδό γαιοκτήμονα της αποικιακής εποχής, όχι από κάποιον 

πρόεδρο, όπως ο Teddy ή ο Franklin D. Roosevelt Ρουσβελτ που εμφανίζονται αργότερα.

 Η περιοχή ήταν μια ιστορική γειτονιά, γνωστή για τους ποικίλους μεταναστευτικούς 

πληθυσμούς της. Πριν λειτουργήσει η εταιρία LEKAS & DRIVAS το 1892 στο νούμερο

 17 της Roosevelt street λειτουργούσε ελληνικό εστιατόριο με τους ίδιους ιδιοκτήτες. 

Από όλες αυτές τις εταιρείες, που έφερναν ελληνικά προϊόντα στην Αμερική όλες οι 

αναφορές συμφωνουν ότι η πιο επιτυχημένη και πιο εξέχουσα είναι ο Οίκος Lekas και Drivas.

 Ιδρύθηκε το 1892 στη Νέα Υόρκη από τον Γεώργιο Lekas και τον Γεώργιο Drivas. Ήταν

 οι πρώτοι που εισήγαγαν αυτά τα προϊόντα στην Αμερική. Στην αρχή εξυπηρετούσαν μόνο

 Έλληνες μετανάστες, αλλά σύντομα άρχισαν να αγοράζουν από τα καταστήματά τους και

 άτομα άλλων εθνικοτήτων, συμπεριλαμβανομένων και Αμερικανών. Ο Οίκος Lekas και Drivas

                                    έχει αντιπροσώπους σε όλη την Ελλάδα για να αγοράζουν και να αποθηκεύουν τα προϊόντα,                                               για αποστολή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια δικαστική διαμάχη ανάμεσα στην εταιρία 

Lekas & Drivas και της εφοπλιστικής Goulandris αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητες και τις 

δυσκολίες που αντιμετώπιζε η μεταφορά ευπαθών τροφίμων από την Ελλάδα στην Αμερική

                                  Το S.S. Ioannis P. Goulandris ήταν ένα ελληνικό φορτηγό πλοίο που ανήκε στον Goulandris                             (κατηγορούμενο) το 1940. Το πλοίο ήταν φορτωμένο με φορτίο, συμπεριλαμβανομένου 

καπνού, ελαιολάδου και μαλακού τυριού, για μεταφορά από την Ελλάδα στις Ηνωμένες 

Πολιτείες μέσω Γιβραλτάρ, ένα ταξίδι περίπου 5.000 μιλίων που θα έπρεπε να είχε διαρκέσει

 λιγότερο από ένα μήνα. Πριν από την αναχώρηση του πλοίου, ωστόσο, η Ιταλία επιτέθηκε 

στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το πλοίο «Ιωάννης» επιτάχθηκε 

για λίγο από την ελληνική κυβέρνηση και στη συνέχεια διατάχθηκε από την κυβέρνηση να 

μην ακολουθήσει την προγραμματισμένη διαδρομή του πέρα από τον Ατλαντικό, αλλά 

μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και γύρω από το νότιο άκρο της Αφρικής. Αφού αντιμετώπισε

 ζημιές, πυρκαγιές, καθυστερημένες επισκευές και ελλείψεις λόγω πολέμου, το «Ιωάννης»

 έφτασε τελικά στη Νέα Υόρκη μετά από ένα πεντάμηνο ταξίδι 13.000 μιλίων. Σε εκείνο 

το σημείο, μεγάλο μέρος του φορτίου είχε υποστεί ζημιές ή είχε καταστραφεί. Πολλοί 

παραλήπτες υπέβαλαν αξιώσεις κατά του Γουλανδρή βάσει του Νόμου περί Μεταφοράς

 Αγαθών μέσω Θαλάσσης (COGSA), συμπεριλαμβανομένης της Lekas & Drivas, Inc.

 (ενάγουσας), του αποστολέα-παραλήπτη του φορτίου μαλακού τυριού, το οποίο 

καταστράφηκε ολοσχερώς και άχρηστο κατά την άφιξη. Το περιφερειακό δικαστήριο 

απέρριψε ορισμένες από τις αξιώσεις, αλλά χορήγησε αποζημίωση στον Lekas & Drivas

 και τους ενάγοντες του ελαιολάδου (ενάγοντες). Ο Lekas & Drivas και οι παραλήπτες 

του ελαιολάδου άσκησαν έφεση.